Luc Tuymans veroordeeld voor plagiaat

BRON:Eline Bergmans | Bron:Het nieuwsblad

Fotografe Katrijn Van Giel heeft haar slag tegen de bekende kunstschilder Luc Tuymans thuis gehaald. De burgerlijke rechtbank van Antwerpen is van oordeel dat hij haar auteursrechten inderdaad geschonden heeft door zonder haar toestemming een schilderij te maken van een van haar foto’s. Zijn verweer dat het schilderij een parodie zou zijn, werd naar de prullenmand verwezen. Tuymans kreeg een dwangsom van 500.000 euro opgelegd, die hem ervan moet weerhouden verdere reproducties te maken. Kunstenaar Luc Tuymans gaat in beroep tegen het vonnis.

10929002_965854186776614_7184641157983503898_n

Het schilderij in kwestie, ‘A Belgian politician’, dateert van 2011 en behoort intussen tot de privécollectie van de Amerikaanse miljonair Eric Lefkofsky. Toen Van Giel het werk vorig jaar in een catalogus zag staan, viel haar meteen de opvallende gelijkenis op met een portretfoto die ze in 2010 van Jean-Marie Dedecker had gemaakt.

Tuymans gaf toe dat hij haar foto als inspiratie gebruikte, maar ziet zijn schilderij als een parodie. Het auteursrecht maakt daarvoor een uitzondering, op voorwaarde dat de parodie humoristisch bedoeld is en er belangrijke verschillen zijn met het oorspronkelijke werk.

Die verschillen zag de rechtbank niet: de schilder had duidelijke elementen overgenomen die net de originaliteit van de foto uitmaakten, zoals de onderkant van het gezicht dat werd weggelaten, de gelaatsuitdrukking, het zwetende hoofd, de pose en de belichting.

‘De achtergrond bij het schilderij is inderdaad niet zwart, maar dat verschil doet geen afbreuk aan de opvalende gelijkenissen die niet voor discussie vatbaar zijn. Het schilderij is niet meer of minder dan de overname van de persfoto’, aldus het vonnis, dat al op 15 januari vervroegd werd uitgesproken.

De rechtbank zag ook niet in hoe het doek humoristisch, clownesk of sardonisch bedoeld kon zijn. Kortom: het schilderij kon ‘vanuit geen enkele invalshoek’ als parodie doorgaan. De rechtbank meende bovendien dat Tuymans te kwader trouw had gehandeld aangezien hij vroeger zelf verklaard had dat de foto van Van Giel een sterk beeld was, waar hij niet zoveel aan moest veranderen.

‘We zijn opgelucht dat de rechtbank ons gevolgd is. Zijn verweer dat het om een parodie zou gaan, hebben we altijd al wat flauw gevonden’, zegt meester Dieter Delarue, de advocaat van Katrijn Van Giel.

‘Net zoals bij vele hedendaagse kunstenaars is elk werk van Luc Tuymans gebaseerd op bestaande beelden. Hoe kan een artiest de wereld in vraag stellen met zijn kunst als hij geen beelden uit die wereld mag gebruiken? Dit vonnis verbiedt een bepaalde vorm van hedendaags kunst en ontneemt hedendaags kunstenaars het recht om zich uit te drukken’, stellen zijn advocaten in een persbericht. Ze blijven er bij dat het schilderij ‘A Belgian Politician’ een parodie is en betreuren dat de rechtbank hun visie niet gevolgd is.